ئۇيغۇر

ئۇيغۇر تىلىدىكى ھۈنەر – كەسپكە دائىر ئاتالغۇلار ھەققىدە

ھۈنەر -كەسپ بىر مىللەتنىڭ ھاياتىدا مۇھىم ئورۇن تۇتىدىغان مەدەنىيەت ھادىسىسى، ھۈنەر – كەسپ ئاتالغۇلىرىنى تەتقىق قىلىش مىللى مەدەنىيەتنى يەنىمۇ ئىچكىرىلەپ تەتقىق قىلىشنىڭ ، شۇنداقلا شۇ ھۈنەر – كەسپلەرنىڭ كېلىپ چىقىش تارىخىنى، يىل دەۋرىنى تەتقىق قىلىشنىڭ ئاساسى بولىدۇ. ھازىرقى زامان ئۇيغۇر…

ئەكبەر قەھرىمان

ئۆتكەن ئەسىرنىڭ 90-يىللىرىدىكى ئاممىباب ناخشىچىلار قاتارىدا ئەكبەر قەھرىمان تىلغا ئېلىنماي قالمايدۇ. ئۇنىڭ كىشىنىڭ يۈرەك تارىنى چېكىدىغان لىرىك ناخشىلىرىدا 90-يىللاردىكى ياشلارنىڭ ئارىسىدىكى ئىشق-مۇھەببەت، جۇدالىق، ھىجران ئازابى مەزمۇن قىلىنغان. ئەمما ئۇنىڭ ئەشۇ تەكرارلانماس، قايتىلانماس، كۆڭۈل تارىنى چېكىدىغان ئاۋازى بۇ ناخشىلارنى قايتا-قايتا ئاڭلاشقا…

ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ۋە ئۇنىڭ تۈرگە ئايرىلىشى

ئابلىمىت مۇھەممىدى ئاقيولى ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرىنىڭ بارلىققا كېلىش تارىخى ئۇزاق ، چېتىلىش دائىرىسى كەڭ ، قۇرۇلمىسى ئۆزگىچە ، تۈر ۋە تەركىبلىرى كۆپ خىل . مەنىسى چوڭقۇر بولۇپ ، ئالاھىدە پايدىلىنىش قىممىتىگە ۋە تەتقىقات قىممىتىگە ئىگە . تەرەققىيات مۇساپىسى ، ئۆزگىرىش…

ﺗﯘﺭﺍﻥ

تۇران ئاتالغۇسى تارىختىن بۇيان ئىككى خىل مەزمۇنغا ئىگە بولۇپ كەلدى . ف . ئېنگېلس “تۇران” ئاتالغۇسىنى جۇغراپىيىلىك نام سۈپىتىدە ، “تۇرانلىقلار” ئاتالغۇسىنى خەلقلەر —- —- ئىنسان تۈركۈمى نامى سۈپىتىدە ئىشلەتكەن . “بۈيۈك لۇغەت ۋە ئېنسىكلوپېيدىيە” دە : “تۇران — تۈركى…

قەدىمقى شەھەر لاپچۇق

لاپچۇق ئۇزۇن تارىخقا ئىگە قەدىمى شەھەرلەرنىڭ بىرى. ئۇ قۇمۇل شەھىرىنىڭ 60 كىلومېتىر غەربىي جەنۇبىدىكى يارلىقلار ئارىسىغا جايلاشقان. ئالتۇزاق دېھقانچىلىق مەيدانىنىڭ بۈگۈر كەنتى ئىلى كۆل ئىشلەپچىقىرىش ئەترىتىنىڭ شەرقىي شىمالىدىكى تايزاڭ بۇلاقلىرىدىن ھاسىل بولغان چوڭ بىر ئۆستەڭ لاپچۇقنىڭ ئوتتۇرىسىدىن كېسىپ ئۆتۈپ، قارادۆۋە…

مۇھەممەت پولات ئەدەبىي تەنقىدچىلىكىنىڭ بەزى ئالاھىدىلىكلىرى

ئابدۇللا مەتقۇربان 20-ئەسىرنىڭ كېيىنكى يېرىمىدىكى ئۇيغۇر ئەدەبىياتىنىڭ تەرەققىياتى ، بولۇپمۇ ئەدەبىي تەنقىد ساھەسى ئەدەبىياتىمىزنىڭ ئىشچان باغۋىنى مۇھەممەت پولاتنىڭ نامى بىلەن باغلىنىدۇ . مۇھەممەت پولات ئۆز ۋۇجۇدىدىكى بارلىق مۇھەببەت ۋە ھارارىتىنى ، ئىجادىي مېھنەت ۋە ئىزدىنىشلىرىنى ، مول بىلىم ۋە ئۆتكۈر…

لوپنۇرلۇقلارنىڭ تويىدىكى « بېيىت ئېيتىشىش » ۋە «نەرسە ئوغۇرلاش»

لوپنۇر بىر سېھىرلىك زىمىن. ئارخىئولوگىيىلىك پاكىتلارغا ئاساسلانغاندا بۇنىڭدىن نەچچە مىڭ يىللار ئىلگىرىدىكى دەۋىرلەردىلا بۇ رايونىدا كىشىلەر پائالىيەت ئېلىپ بېرىپ، پارلاق مەدەنىيەتلەرنى ياراتقان بولۇپ، رايونىمىزدىكى تارىخى ئۇزۇن جايلارنىڭ بىرى ھېسابلىنىلىدۇ. 1979- يىلى لوپنۇر كۆنچى دەرياسىنىڭ ئاياغ ئېقىنىغا جايلاشقان گۇمۇگۇ قەدىمى قەبرىستانلىقىدا…

قاراماي شەھىرى

ئومۇمىي ئەھۋالى : قاراماي شەھىرى جۇڭغار ئويمانلىقىنىڭ غەربىي شىمال قىسمىغا جايلاشقان ، ئەتراپى تارباغاتاي ۋىلايىتى بىلەن ، ئوتتۇرا ۋە جەنۇبىي قىسمى كۈيتۈن شەھىرى بىلەن تۇتىشىدۇ ، قاراماي شەھىرىگە مايتاغ رايونى ، قاراماي رايونى ، جەرەنبۇلاق رايونى ۋە ئۇرخۇ رايونى قارايدۇ…

تارباغاتاي ۋىلايىتى

رايوننىڭ ئۇمۇمى ئەھۋالى: تارباغاتاي ۋىلايىتى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونىنىڭ غەربى شىمالىغا جايلاشقان، جۇڭغار ئويمانلىقىنىڭ غەربى شىمال بەلۋىغى ۋە غەربى قىسىم تاغلىق رايوننى كىسىپ ئۆتىدۇ. شەرقىي جەنۇبى شىخەنزە شەھىرى، سانجى خۇيزۇ ئاپتۇنۇم ئوبلاستى ۋە بايىنغۇلىن مۇڭغۇل ئاپتۇنۇم ئوبلاستى بىلەن، غەربىي جەنۇبى…

ئۇيغۇر ھازىرقى زامان ئېلىپبەسىدىكى 32 ھەرپىنىڭ بارلىققا كېلىش قىسقىچە تارىخى

ئەسەت سۇلايمان 7-ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدىن باشلاپ 10-ئەسىرگىچە ئىسلام دېنى بىزنىڭ يۇرتىمىزنىڭ جەنۇبى بۆلكىگە تارقالغان. 10-ئەسىرنىڭ ئاخىرلىرى بىزنىڭ خەلقىمىز ئىچىدىن تۇنجى بولۇپ ئىسلام دېنىنى قوبۇل قىلغان سۇلتان سۇتۇق بوغراخان ئىسىملىك پادىشاھنىڭ قەبرىسى ھازىرغىچە يۇرتىمىزدا ساقلانماقتا. شۇندىن ئېتىبارەن بىزنىڭ مىللىتىمىز ئىسلام دېنىغا ئېتىقاد…

‹‹جوڭگو يۇمشاق دېتال ساھەسىدە 10مۇنەۋەر ياش››نىڭ بىرى ئالىم ئەھەت

ئالىم ئەھەت، ئەر، ئۇيغۇر، 1973-يىلى 6-ئاينىڭ 14-كۈنى شىنجاڭ شايار ناھىيسىدە تۇغۇلغان. 1995-يىلى 7-ئايدا شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى ماتېماتىكا فاكولتېتى ھېسابلاش ماتېماتىكىسى كەسپىنى پۈتتۈرگەن. «قوللىنىشچان ماتېماتىكا» كەسپىدە ئاسپرانتلىق ئوقۇش تارىخىغا ئىگە، 2009-يىلى «كومپيۇتېر يۇمشاق دېتال قۇرۇلۇشى» ماگىستېرلىق ئۇنىۋانىغا ئېرىشكەن. ئۇ ھازىر مەملىكەتلىك ياشلار…

خوتەن ۋىلايىتى

خوتەن ۋىلايىتىنىڭ ئۇمۇمى ئەھۋالى: خوتەن ۋىلايىتى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتۇنۇم رايونىنىڭ جەنۇىي قىسمىغا جايلاشقان بۇلۇپ تارىم ئويمانلىقىنىڭ غەربىي جەنۇبى قىسمىدا، شەرقى بايىنغۇلىن مۇڭغۇل ئاپتۇنۇم ئوبلاستى بىلەن، جەنۇبى شىزاڭ ئاپتۇنۇم رايونى بىلەن، غەربىي قەشقار ۋىلايىتى بىلەن،شىمالىيئاقسۇ ۋىلايىتى بىلەن تۇتىشىدۇ، غەربى جەنۇبى كەشمىر…